ازهر التيجاني» وزير ارشاد و اوقاف سودان در راستاي فعال كردن همكاريهاي فرهنگي دو كشور هفته گذشته به ايران آمد. اين حضور در كنار ديدار با مسؤولين ذيربط، امضاي يك يادداشت تفاهم همكاري هاي اسلامي را در پي داشت. همكاريهاي اسلامي با كشورهاي دوست ، نشان از ورود ديپلماسي ديني به عرصه تعاملات ديپلماتيك كشور است و از چند منظر مي تواند مورد توجه قرار گيرد:
1. اگر هنر ديپلماسي ايجاد بستر لازم براي تعامل با ديگر كشورها باشد ، ارتباطات فرهنگي يكي از اصليترين ابزار ديپلماسي است. در اين ميان ورود باورهای دینی به عنوان عناصر تشکیل دهنده فرهنگ ملت ها به عرصه ديپلماسي ،نقش مهمي در تقويت مناسبات كشورها خواهد داشت.
2. يكي از اركان ديپلماسي ديني،تاكيد بر اخلاق است.در اين نوع ديپلماسي "جنگ قدرت"،"زياده خواهي" و "ماجراجوئي" جايگاهي ندارد.هدف اين نوع ديپلماسي دعوت به "حق و عدالت" است. و اين همان حلقه مفقوده دنياي ديپلماتيك غرب است. امروزغرب در تعاملات خود با دنيا نه تنها "اخلاق" را بر نمي تابد بلكه آن را مانعي براي تحكيم سلطه خود بر جهان مي داند.
3. چون مبناي ديپلماسي ديني ،اخلاق، است هدف نهائي آن نيز استقرار يك نظام صالح در جهان است.به عبارت ديگر هدف غائي اين نوع ديپلماسي،ايجاد صلح جهاني در سايه اخلاق و معنويت است . پس ديپلماسي اسلامي، نوع كامل شده تعاملاتي است كه استقرار صلح را هدف اصلي خود مي داند.
4. امروز دستگاه تبليغاتي غرب زيركانه با تبليغ و بزرگنمائي "القاعده" و "بنلادن" ، به دنبال معرفي مبارزاني خودساخته به مسلمانان است تا در كنار مبارزه با اصولگرايي اسلامي ،فرصت بهره گيري از يك ديپلماسي ديني را از بين برده و سياست هاي جنگ طلبانه خود را توجيه نمايد.
5. با توجه به اين وضعيت، امروز توسعه همكاريهاي فرهنگي ميان كشورهاي اسلامي ، بخصوص با تاكيد بر دين و شريعت در اولويت قرار مي گيرد.امضاي يادداشت تفاهم اسلامي بين ايران و سودان كه در دو منطقه جغرافيائي مهم،در مقابل زياده خواهي استكبار ايستاده و آماج تبليغات منفي غرب هستند،نماد اعمال ديپلماسي ديني در عرصه سياست خارجي است.
6. از سودان به عنوان "بلد القرآن" نام برده مي شود و رابطه عميق ديني و مذهبي ميان دو کشور از همان آغاز پيروزي انقلاب اسلامي ايران ايجاد شده است.از سوي ديگر ايران و سودان به عنوان دو کشور اسلامي مي توانند نقشي ارزنده در اتحاد کشورهاي اسلامي در خاورميانه و آفريقا ايفا نمايند .توجه به امضاي يادداشت تفاهم همكاري هاي اسلامي توسط سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، كه اخيرا ديپلماسي ديني را در دستور كار خود قرار داده است، اقدام مفيدي است كه در صورت ادامه و تقويت مي تواند اهداف صلح طلبانه ديپلماتيك كشورمان را محقق سازد.
به قلم: محسن پاكآيين
(مديركل روابط عمومي و اطلاعرساني سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي)